Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2011

Χρονιά Οδυσσέα Ελύτη

Φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλη. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης, αλλά καταγόταν από την Μυτιλήνη. Ανήκει  στην λεγόμενη γενιά του ΄30 και στην αρχή παρουσιάστηκε στην ποίηση ως σουρεαλιστής με την ποιητική συλλογή "Προσανατολισμοί".
   Μέσα στην κατοχή κυκλοφορεί το δεύτερο βιβλίο του με τίτλο "Ήλιος ο πρώτος". Η θάλασσα, ο ουρανός, ο ήλιος κι ο έρωτας είναι τα κεντρικά στοιχεία που προβάλλονται κι εξυμνούνται σε όλα τα ποιήματά του. Αλλά ο Ελύτης δεν είναι μόνο ένας φυσιολάτρης, είναι κι ένας θερμός πατριώτης.  Μετά την απελευθέρωση θα κυκλοφορήσει το έργο "άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας", θα σωπάσει για αρκετά χρόνια ενώ μάλιστα θα φύγει από την Χώρα και θα εγκατασταθεί στο Παρίσι, όπου θα σπουδάσει και θα μεταφράσει πολλά ποιήματα Γάλλων ποιητών.                Αργότερα θα εκδώσει νέες ποιητικές συλλογές το πιο αντιπροσωπευτικό έργο της λογοτεχνικής του παραγωγής, το "Αξιον Εστί".
   Στη συνέχεια, θα εκδώσει τα: " Έξι και μια τύψεις για τον ουρανό", "Ήλιος ο ηλιάτορας", "Τα ρω του έρωτα", "Το φωτόδεντρο και η 14η Ομορφιά", "Το μονόγραμμα", και "Τα ετεροθαλή". Κυκλοφόρησε επίσης τα δοκίμια "Ο ζωγράφος Θεόφιλος" και "Ανοιχτά χαρτιά" καθώς και πολλά άλλα. Ακόμη μετέφρασε με επιτυχία ποιήματα των: Λόρκα, Ελυάρ και Λωτρεαμόν. Το 1976 κυκλοφόρησαν τρία ακόμη βιβλία του με τίτλους: "Δεύτερη γραφή", "Η μαγεία του Παπαδιαμάντη" και "Σηματολόγιο". Τα έργα του μεταφράστηκαν και σε πολλές ξένες γλώσσες.
Ο καθένας μπορεί να ισχυριστεί ότι ο Ελύτης θα παραμείνει ως ο ποιητής του Ελληνισμού, αφού αυτός τον έφτασε στην πιο τέλεια μορφή. Ο Ελύτης σπουδαιότατος και πνευματώδης ποιητής με παγκόσμια ακτινοβολία, αξιολογήθηκε και τιμήθηκε όπως πραγματικά του άξιζε. Το 1979 τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το έργο του "Άξιον Εστί". Αυτό τιμά, όχι μόνον τον Οδυσσέα Ελύτη αλλά και ολόκληρο τον Ελληνισμό.





ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟΝ



ΙΗ’
ΣΕ ΧΩΡΑ μακρινή και αριτίδωτη τώρα πορεύομαι.
Τώρα μ’ ακολουθούν κορίτσια κυανά
κι αλογάκια πέτρινα
με τον τροχίσκο του ήλιου στο πλατύ μέτωπο.
Γενεές μυρτιάς μ’ αναγνωρίζουν
απο τότε που έτρεμα στο τέμπλο του νερού,
άγιος, άγιος, φωνάζοντας.
Ο νικήσαντας τον Άδη και τον Έρωτα σώσαντας,
αυτός ο Πρίγκηπας των Κρίνων.
Κι από κείνες πάλι τις πνοές της Κρήτης,
μια στιγμή ζωγραφιζόμουν.
Για να λάβει ο κρόκος απο τους αιθέρες δίκαιο.
Στον ασβέστη τώρα τους αληθινούς μου νόμους
κλείνω κι εμπιστεύομαι.
Μακάριοι, λέγω, οι δυνατοί που αποκρυπτογραφούνε το Άσπιλο.
Γι αυτών τα δόντια η ρόγα που μεθά,
στων ηφαιστείων το στήθος και στο κλήμα των παρθένων.
Ιδού, ας ακολουθήσουνε τα βήματά μου !
Σε χώρα μακρινή και αρυτίδωτη τώρα πορεύομαι.
Τώρα το χέρι του Θανάτου
αυτό χαρίζει τη Ζωή
και ο ύπνος δεν υπάρχει.
Χτυπά η καμπάνα του ΄μεσημεριού
κι αργά στις πέτρες τις πυρρές χαράζονται τα γράμματα:
ΝΥΝ και ΑΕΙ και ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ.
Αιέν, αιέν και νυν τα πουλιά κελαηδούν
ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ το τίμημα.



ΙΖ’
ΣΕ ΧΩΡΑ μακρινή και αναμάρτητη τώρα πορεύομαι.
Τώρα μ’ ακολουθούν ανάλαφρα πλάσματα
με τους ιριδισμούς του πόλου στα μαλλιά
και το πράο στο δέρμα χρυσάφισμα.
Μες στα χόρτα προβαίνω, με το γόνατο πλώρη
κι η ανάσα μου διώχνει απ’ την όψη της γης
τις στερνές τολύπες του ύπνου.
Και τα δέντρα βαδίζουν στο πλάι μου, εναντίον του ανέμου.
Μεγάλα μυστήρια βλέπω και παράδοξα :
Κρήνη την κρύπτη της Ελένης.
Τρίαινα με δελφίνι το σημάδι του Σταυρού.
Πύλη λευκή το ανόσιο συρματόπλεγμα.
Όθε με δόξα θα περάσω.
Τα λόγια που με πρόδωσαν και τα ραπίσματα έχοντας
γίνει μυρτιές και φοινικόκλαρα :
Ωσαννά σημαίνοντας ο ερχόμενος !
Ηδονή καρπού βλέπω τη στέρηση.
Ελαιώνες λοξούς με γαλάζιο ανάμεσα στα δάχτυλα
τους χρόνους της οργής πίσω απ’ τα σίδερα.
Και γυαλόν απέραντο, απο μαγγανεία31 ωραίων ματιών βρεμένο,
τον βυθό της Μαρίνας.
Όπου αγνός θα περπατήσω.
Τα δάκρυα που με πρόδωσαν και οι ταπεινώσεις έχοντας
γίνει πνοές και ανέσπερα πουλιά:
Ωσαννά σημαίνοντας ο ερχόμενος !
Σε χώρα μακρινή και αναμάρτητη τώρα πορεύομαι ...





Blondie cat
Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της ΔΗΜ.ΑΡ.
Μέλος του Τομέα Οικολογίας της Κ.Ε. ΔΗΜ.ΑΡ.
Μέλος Ένωσης Γονέων & Κηδεμόνων Γυμνασίου Γέρακα
Πρόεδρος Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων Γυμνασίου Γέρακα
(Συντηρήτρια Έργων Τέχνης & Αρχαιολογικών Ευρημάτων)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου